Thứ Ba, 15 tháng 4, 2014

Mua bán và sáp nhập: Bán thương hiệu, mua thời gian?

Mua bán và sáp nhập: Bán thương hiệu, mua thời gian?


Thị trường liên tiếp đón nhận thông tin nhiều ngân hàng như Ngân hàng Quân đội (MB), Vietinbank, Vietcombank, MaritimeBank... sẽ nhận sáp nhập ngân hàng yếu kém vào hệ thống của mình mong muốn sẽ lớn mạnh hơn cả về quy mô và vốn điều lệ.


Mới đây nhất, MB cho biết sẽ trình cổ đông kế hoạch tận dụng các cơ hội để thâu tóm, sáp nhập 1 ngân hàng có điều kiện phù hợp với tình hình của MB. Công ty CP Chứng khoán Bản Việt (VCSC) cho biết Vietcombank (có thể cũng sẽ nhận 1 NHTM nhỏ khác về chung mái nhà của mình. Cụ thể Vietcombank sẽ xin ý kiến cổ đông về việc sáp nhập với một ngân hàng khác trong ĐHCĐ sắp tới, vào ngày 23/4. Tuy nhiên, Vietcombank đang xem xét cho thương vụ M&A này và chưa cho biết danh tính của ngân hàng nào sẽ sáp nhập.


Nhộn nhịp sáp nhập


Trước đó, trong tài liệu họp ĐHĐCĐ của Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex (PGBank), sẽ diễn ra vào ngày 18/4, có nêu đề xuất sáp nhập với Vietinbank. Cái hay của thương vụ sáp nhập này là PGBank sẽ trở thành ngân hàng thành viên của Vietinbank, có nghĩa là ngân hàng trong ngân hàng. Như vậy, PGBank sẽ vẫn giữ được thương hiệu, mô hình hoạt động kinh doanh, nhưng lại được sử dụng chung nguồn lực với Vietinbank, cơ sở khách hàng, nguồn vốn, mạng lưới kinh doanh, năng lực quản trị…


Bình luận về hình thức này, Ts. Cấn Văn Lực, Cố vấn cao cấp Chủ tịch HĐQT BIDV, cho là bình thường, bởi thế giới cũng có mô hình này. "Cái hay của mô hình này là ngân hàng con có thể sử dụng chung nguồn lực của ngân hàng mẹ nhưng vẫn giữ được thương hiệu, mô hình hoạt động của mình. Nếu ngân hàng con mà phát triển tốt thì duy trì, nếu không thì giải tán, nghĩa là sáp nhập vào ngân hàng mẹ", Ts. Lực cho biết.


Câu chuyện sáp nhập của ngành Ngân hàng bắt đầu nóng lên khi Sacombank công bố thông tin sẽ nhập SouthernBank vào Sacombank và ĐHCĐ hồi tháng 3 vừa qua cũng đã thông qua nội dung này. Tiếp đến là thông tin Ngân hàng TMCP Phát triển Mê Kông dự kiến sáp nhập vào Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (Maritime Bank).


Có thể thấy việc hợp nhất, sáp nhập để giảm bớt những ngân hàng yếu kém, làm cho những ngân hàng này trở thành những TCTD mạnh, lành mạnh được hệ thống ngân hàng là điều cần thiết.


Trong bối cảnh hiện tại, giải pháp này là tối ưu nhất để giảm thiểu số lượng ngân hàng nhỏ, yếu kém và ngành ngân hàng cũng có thể nhanh chóng giải quyết được khó khăn về thanh khoản, xử lý nợ xấu...


Nếu mọi việc diễn ra đúng kế hoạch, thì đến cuối năm 2015, chương trình Tái cơ cấu ngân hàng tại Việt Nam có thể hoàn tất. Số NHTM từ 45 sẽ xuống còn trên dưới 20 ngân hàng.


Cũng cần phải nhìn thấy rõ rằng việc sắp xếp lại những ngân hàng yếu kém chỉ mới là một yếu tố trong quá trình tái cơ cấu hệ thống tài chính, không đủ giải quyết vấn đề cơ cấu của ngành Ngân hàng.


Đã có nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng nếu tái cơ cấu hệ thống ngân hàng mà chỉ là sáp nhập, mua bán giữa các ngân hàng với nhau thôi là không đủ. Thậm chí, có quan điểm nghi ngại nếu rơi vào tình huống ngân hàng yếu mà lại sáp nhập, "trộn" vào ngân hàng lớn hơn thì không thể giải quyết được vấn đề, ngược lại nó lại khiến ngân hàng khỏe yếu đi.


Được gì sau sáp nhập?


Câu chuyện không chỉ đơn giản vậy. Thực tế, khi nhận sáp nhập một ngân hàng yếu vào hệ thống của mình, ngân hàng kia cũng có nhiều cái lợi, đó là lớn lên nhờ quy mô mạng lưới chi nhánh, phòng giao dịch, cơ sở khách hàng, vốn điều lệ.


"Việc sáp nhập này có thể giúp cho ngân hàng nhận sáp nhập có cơ hội thâm nhập vào khu vực mà họ chưa tiếp cận được. Bên cạnh đó, họ còn có thể đa dạng hóa hoạt động kinh doanh", Ts. Lực phân tích.


Đồng tình với ý kiến trên, Ts. Nguyễn Trí Hiếu, Chuyên gia ngân hàng, cũng cho rằng việc sáp nhập sẽ giúp cho ngân hàng nhận sáp nhập lớn lên nhờ mạng lưới chi nhánh của ngân hàng sáp nhập. "Vì hiện tại mà đi xin thành lập chi nhánh mới rất vất vả và khó khăn, vì NHNN siết lại hoạt động mở chi nhánh của các NHTM", Ts. Hiếu phân tích.


Ngoài ra, Ts. Hiếu cũng cho rằng việc nhận sáp nhập ngân hàng yếu thì ngân hàng nhận sáp nhập cũng sẽ có những ưu đãi từ NHNN. Bởi mục tiêu giảm số lượng ngân hàng theo hướng sáp nhập của NHNN là vì quan điểm không để cho ngân hàng phá sản. "Thực tế, những ngân hàng yếu này đã bị phá sản về mặt kỹ thuật vì gần như đã mất hết vốn chủ sở hữu", Ts. Hiếu bình luận.


Bên cạnh những lợi ích đó là vấn đề nợ xấu. Những ngân hàng nhận sáp nhập sẽ phải rất vất vả để xử lý nợ xấu của những ngân hàng sáp nhập vào và nợ xấu của chính ngân hàng mình. "Tuy nhiên, NHNN sẽ tạo điều kiện để ngân hàng này bán nợ xấu cho VAMC", Ts. Hiếu nói.


Có lẽ, khi lựa chọn phương án này, NHNN mong muốn thời gian tới nền kinh tế sẽ tốt lên, thị trường bất động sản sôi động, DN phục hồi… như vậy những vấn đề nợ xấu, vốn ảo sẽ tự nó mất đi.


Còn ngân hàng, khi nhận sáp nhập ngân hàng yếu vào là họ đang mua thời gian với kỳ vọng thời gian tới nền kinh tế tốt lên, như vậy mỗi TCTD sẽ tự tốt lên và hệ thống TCTD cũng từ đó mà lành mạnh hơn.


Tuy nhiên, đó mới chỉ là kỳ vọng, bởi mỗi vấn đề đều có 2 mặt của sự việc. Vấn đề đặt ra là nếu nền kinh tế xấu đi thì sao; chuyện gì sẽ xảy ra với những ngân hàng này? Sẽ là một cuộc chạy đua về vốn điều lệ theo đúng sổ sách, sẽ là một cuộc chạy đua để xử lý nợ xấu… và tệ hơn đó là một cuộc khủng hoảng trầm trọng hơn của hệ thống TCTD.


Theo Minh Huệ - TBKD




Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét