Đến cuối tháng 3/2014, tín dụng của hệ thống ngân hàng mới tăng 1,35%, sau 2 tháng giảm liên tiếp. Có nhiều nguyên nhân lý giải cho việc tín dụng vẫn "bế tắc" đầu ra và dường như đều hợp lý cả. Khó là vậy, chẳng lẽ ngân hàng cứ ngồi chờ khách hàng tốt tự mò đến sao.
Trước đây, thời tín dụng tăng trưởng "nóng" và vốn dư dả, thì các ngân hàng được ví như là "vua" có quyền cho doanh nghiệp (DN) này vay hoặc từ chối thẳng thừng chỗ khác. Còn DN - luôn ở trạng thái "đói vốn", phải chạy vạy khắp các ngân hàng để vay được tiền, chấp nhận chi phí "bôi trơn" vài phần trăm giá trị khoản vay. Đã có lúc, ngân hàng quên mất rằng chính họ phải là người chủ động tìm kiếm khách hàng, DN tốt để hỗ trợ vốn…
Chuyện đi quan hệ khách hàng
Nhưng ở thời điểm này, vị thế của ngân hàng trong quan hệ tín dụng với các DN đã có thay đổi đáng kể. Bởi, số DN phải ngừng hoạt động, giải thể, phá sản đã tăng mạnh trong vài năm gần đây, trong khi số DN thành lập mới là khá hạn chế. Quan trọng nhất là, những DN đang còn hoạt động, làm ăn có lãi, có nhu cầu vay vốn và nguồn tiền trả nợ… hiện không nhiều. Và, các lãnh đạo ngân hàng phải cạnh tranh để tiếp cận DN, chào mời vay vốn trong một "cuộc chiến ngầm" khốc liệt.
Anh T, vừa được điều chuyển về một chi nhánh lớn của ngân hàng quốc doanh nhóm đầu, tỏ ra hào hứng với vị trí lãnh đạo cao hơn. Song, đi liền đó là áp lực công việc nặng nề hơn với quy mô vốn cho vay vài chục nghìn tỷ đồng. Vì chỉ đẩy được tín dụng tăng 1 - 2%, tức là tăng cả nghìn tỷ đồng dư nợ vào thời điểm kinh tế khó khăn, là chuyện không dễ.
Trong câu chuyện vui với đối tác đang có nhu cầu vay vốn làm dự án, anh T kể, đang tìm cách tiếp cận, chào mời một DN sản xuất phân bón vay vốn. Những năm qua, ngành phân bón có mức tăng trưởng cao và ổn định, tiêu thụ tốt, dòng tiền quay vòng khá nhanh (do đặc thù có tính mùa vụ của mặt hàng phân bón). Đặc biệt, tỷ suất lợi nhuận của DN sản xuất phân bón khá cao, tới 20 - 30% hoặc cao hơn nữa. Những nguồn thông tin cho thấy, DN này có mức lãi tới 20%, có nguồn thu tốt và tốc độ trả nợ vay đầu tư nhà máy rất nhanh. Hiện, có vài ngân hàng đã "bắt sóng" và đang tiếp cận, chào mời DN này vay.
Sau buổi làm việc, anh T đã mời cơm các lãnh đạo DN để thương thảo thêm, vì đây là "khách hàng tốt" mà anh T đang "săn". Nhưng có cho vay được hay không vẫn còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như: các điều kiện vay, hạn mức tín dụng, lãi suất… có tốt hơn các ngân hàng đối thủ khác không.
"Ngân hàng dư vốn, lãi suất đã hạ rất thấp, nhưng cho vay ra đâu dễ. Có DN tốt thì ngân hàng nào cũng tranh nhau chào mời, nên mình phải nhanh chân…", anh T nói, cũng để lý giải cho thực tế, ngay các chi nhánh trong cùng ngân hàng cũng phải cạnh tranh, giành giật khách hàng lẫn nhau.
Trong khi ấy, một lãnh đạo cấp chi nhánh lớn khác vừa có chuyến công tác dài ngày ở Campuchia để kiểm tra, đánh giá tình hình sử dụng vốn vay của khách hàng. Thời gian qua, vị này bận rộn hơn với các cuộc tiếp xúc, tìm hiểu khách hàng mới, đánh giá dự án tốt để cho vay… Theo vị này, ngân hàng đã áp dụng nhiều giải pháp để tăng dư nợ tín dụng: hỗ trợ liên kết tiêu thụ sản phẩm (như cách đang làm với DN bất động sản là: hỗ trợ lãi suất vay cho người mua nhà), giảm lãi suất, đơn giản thủ tục cho vay… Riêng về lãi suất, ngân hàng thậm chí còn ưu ái cho một số khách hàng tốt vay ở mức dưới 5%/năm. Nhưng, vấn đề là DN chưa có nhu cầu vay, hoặc phương án kinh doanh đưa ra có khả thi không để đảm bảo có lãi, trả được nợ vay ngân hàng…
Cho vay có chuẩn hơn?
Hai câu chuyện trên xảy ra ở hai chi nhánh của một ngân hàng, và đều đang có kết quả kinh doanh tốt, tăng trưởng ổn định, tỷ lệ nợ xấu thấp hoặc gần như bằng 0%. Song, các lãnh đạo chi nhánh vẫn phải chủ động tìm kiếm, mở rộng đối tượng khách hàng, dự án lớn để tăng lượng vốn giải ngân. Bởi chi nhánh phải tăng nguồn thu, đảm bảo hoàn thành vượt các chỉ tiêu kinh doanh (doanh thu, lợi nhuận). Và trong vai trò chi nhánh lớn, họ phải có trách nhiệm san sẻ khó khăn với các chi nhánh khác trong hệ thống.
Năm 2013, tăng trưởng tín dụng của ngân hàng ở mức trên 15% được xem là thành tích ấn tượng, nhưng là số ít, như: Vietinbank tăng được 14,7% dư nợ, tín dụng của Vietcombank đã "lội ngược dòng" đạt 14,5%, BIDV tăng được 16,7%... Đa phần, các nhà băng chỉ tăng dư nợ vài phần trăm hoặc gần như không tăng. Năm 2014, cuộc đua tăng tín dụng đã "nóng" ngay từ đầu năm, vì cái đích 12 - 14% của Ngân hàng Nhà nước đặt ra sẽ khó đạt được, nếu tín dụng chỉ âm hoặc tăng lẹt đẹt ở mức 1,35% trong 3 tháng đầu năm.
Tuy nhiên, điều quan trọng là vốn đổ vào nền kinh tế nhiều hơn nhưng việc cho vay có đảm bảo đúng chuẩn, để không gây thêm nợ xấu? Bởi, như lãnh đạo cấp chi nhánh trên chia sẻ, ngân hàng đã chán ngấy các DN bất động sản, chứng khoán, xây dựng, thép, xi măng…, và cũng có "chỉ thị ngầm" là hạn chế cho vay. Trong đó, có cả những DN mà ngân hàng từng ưu ái cho vay vượt hạn mức tín dụng dưới hình thức mua trái phiếu DN.
Sau bài học cay đắng với bất động sản, chứng khoán, thép… và hàng loạt vụ sai phạm quy định cho vay bị bung bét, ngân hàng giờ đã siết chặt kỷ cương hơn, từ khâu xét hồ sơ, thẩm định dự án, phương án kinh doanh, "sức khỏe" tài chính. Hơn thế, trực tiếp quản lý dòng tiền của khách hàng, trích tiền trả nợ ngay… nhằm ngăn chặn DN sử dụng vốn sai mục đích, dẫn tới mất cân đối tài chính, gây nợ xấu, mất vốn cho ngân hàng.
Theo Kinh Doanh - Thu Hằng
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét